رشته روانشناسی

رشته روانشناسی چیست؟ روانشناسی یک رشته دانشگاهی می باشد که در آن به مطالعه انسان ها پرداخته می شود. در این رشته رفتار انسان ها در ارتباط با محیط اطراف مورد بررسی قرار می گیرد و تفاوت رفتارها بررسی می شود. در حقیقت می شود گفت که هدف اصلی روانشناسی و این رشته این است که وضعیت های انسان ها را در مواجهه و برخورد با موارد گوناگونی که برای آنها در زندگی رخ می دهد بررسی و ارزیابی کنند. اگر بخواهیم به صورت خلاصه تر و مفیدتر در مورد رشته روانشناسی بگوییم باید بگوییم که این رشته علمی است که رفتار و فرایندهای ذهنی انسان ها را مورد مطالعه و تحقیق قرار می دهد. با توجه به اهمیتی که دارد قصد داریم در این مطلب به معرفی رشته روانشناسی بپردازیم. حوزه های رفتاری و فرایندهای ذهنی انسان ها بسیار گسترده است به همین دلیل به آنها خواهیم پرداخت.

معرفی رشته روانشناسی

رشته روانشناسی

همانطور که گفتیم بحث های مختلفی در مورد رفتارها و فرایندهای روانی انسان ها وجود دارد که باید در این رشته مورد بررسی قرار گیرد، بحث هایی نظیر: احساس، هوش، شخصیت، ادراک، انگیزه و یا هیجان. اگر بخواهیم از این رشته به درستی استفاده کنیم می توانیم به کمک آن تمامی جنبه های زندگی افراد را مورد بررسی قرار دهیم. از آنجایی که زندگی انسان و فرایندهای ذهنی و رفتاری انسان ها بسیار پیچیده است، این مسئله که باید از این رشته استفاده کنیم حساس تر می شود. گاهی برخی از افراد رفتارهایی می کنند که برای اطرافیان و شاید برای خود آنها باعث تعجب باشد، گاهی برخی از افراد به واسطه رفتارهای اشتباه خود به دیگران صدمه می زنند و این رفتارها توسط افراد مختلفی در یک شرایط خاصی مدام تکرار می شود. به همین دلیل رشته روانشناسی به کم ما می آید تا بتوانیم در برابر آنها ایستادگی کنیم.

یکی از نکات بسیار مهم در خصوص رشته روانشناسی این است که افرادی که در این حوزه فعالیت و تحصیل می کنند باید توانایی بالایی در تصمیم گیری و حل مسائل مختلف را داشته باشند. این توانایی به آنها کمک می کند که بتوانند راحت تر مسائل رفتاری و روانی افراد را مورد ارزیابی قرار بدهند و در نتیجه افراد موفق تری باشند. با توجه به اینکه این رشته با انسان ها در ارتباط است نمی توان یک روانشناس خوب شد بدون اینکه به انسان ها، روحیات، حالات و رفتارهای آنها علاقه مند بود. از همین رو روحیه کمک به دیگران یکی از ملزومات مهم برای افرادی است که در این رشته تحصیل می کنند.

گرایش های رشته کاربردی و مهم روانشناسی

رشته روانشناسی تا مقطع کارشناسی ارشد ادامه دارد. این رشته اما دارای گرایش های مختلفی است که در مقطع کارشناسی ارشد تقسیم و جدا می شوند. تمامی دانشجویان این رشته باید این را بدانند که زمانی که وارد مقطع کارشناسی ارشد می شوند باید یکی از این گرایش هایی که در این مقطع وجود دارد را انتخاب کرده و کار خود را به صورت تخصصی در یکی از این گرایش های این رشته ادامه دهند.

•     روانشناسی عمومی
•     روانشناسی بالینی
•     روان سنجی

این سه گرایش از مهمترین گرایش های رشته روانشناسی در مقطع کارشناسی ارشد هستند. کسانی که در این رشته تحصیل می کنند بعد از اینکه به مقطع کارشناسی ارشد رسیدند باید یکی از این گرایش ها را انتخاب کنند. در ادامه در خصوص این گرایش ها بیشتر خواهیم گفت اما همین قدر بدانید که برای انتخاب هر یک از این سه گرایش شما ابتدا لازم است این را بدانید که ملاک و معیاری وجود ندارد مگر علاقه شما به آنها. یعنی به دنبال بهتر بودن گرایش ها نباشید به دنبال علاقه خود باشید.

نکات مشترک در تمامی گرایش ها

همانطور که گفتیم سه گرایش وجود دارد که تفاوت گرایش های رشته روانشناسی باعث می شود که شما بر اساس میزان علاقه ای که دارید یکی را انتخاب کنید. اما این رشته در تمامی گرایش ها نکات مشترکی دارد که لازم است ابتدا آنها را به خوبی بدانید. این رشته بر روی رفتارها و فرایندهای روانی انسان ها مطالعه می کند. از نظر این علم رفتار انسان ها مجموعه ای از فعالیت هایی می باشد که می توانیم آنها را مشاهده کرده و اندازه گیری کنیم. رفتارهایی از این دست نمونه بارزی دارد، مثل حرف زدن و یا راه رفتن.

برخی از فرایندهای ذهنی هم مانند نحوه فکر کردن و برداشت کردن موضوعات مختلف. در رشته روانشناسی نیازهای انسان شناسایی می شود و سپس این نیازها درک شده و در زندگی پیچیده امروزی این نیازها مورد بررسی قرار می گیرد. این رشته به انسان ها کمک می کند که کمی با خود صادق تر باشند. اگر انسان ها بتوانند با خود در کمال صداقت رفتار کنند بسیاری از مشکلاتشان حل می شود اما ذهن به گونه ای تربیت شده است که گاهی موجب می شود که انسان ها بنا به دلایل مختلفی به خود دروغ بگویند.

معرفی رشته روانشناسی در دانشگاه

روانشناسی یکی از رشته های تقریبا جدید در عرصه دانشگاهی می باشد. از همین رو این رشته هنوز به اندازه کافی به تکامل نرسیده است. گرایش ها و یا مباحث مختلفی در این رشته مطرح می شوند و هر ساله به تعداد آنها افزوده می شود. تا به امروز پنجاه و سه زمینه مختلف برای این رشته توسط انجمن روانشناسی آمریکا معرفی شده است اما باید بدانید که این تعداد با توجه به رفتارهای بیشمار انسانی و پیچیدگی های ذهن انسان می تواند از این هم بیشتر شود و قطعا این اتفاق هم رخ خواهد داد.

یکی از مواردی که موجب می شود رشته روانشناسی مدام به روز شده و به حوزه های مختلفی تقسیم شود و تعداد زمینه های کاری آن افزایش پیدا کند این است که این رشته با رشته های بسیار مهم دیگری در ارتباط مستقیم و تنگاتنگ می باشد. به طور مثال روانشناسی رشته ای است که به زیست شناسی، جامعه شناسی، فلسفه و یا رشته هایی نظیر انسان شناسی ارتباط دارد از همین رو دچار پیچیدگی های بیشتری شده و هر روز ابعاد تازه تری از این رشته برای کارشناسان مشخص شده و زمینه های جدیدتری از این رشته پدید می آید.

زمینه های فعالیت روانشناسی

سه گرایش اصلی این رشته را در دانشگاه به شما معرفی کردیم اما این رشته دارای زمینه های مختلفی می باشد که در این بخش قصد داریم این زمینه ها را نیز به شما عزیزان معرفی کنیم. البته همانطور که گفتیم پنجاه و سه زمینه مختلف برای رشته روانشناسی وجود دارد که ما نمی توانیم تمامی آنها را در این مطلب برای شما توضیح دهیم. به همین دلیل برخی از مهمترین و اصلی ترین زمینه هایی که عمومیت بالاتری دارد و برای افراد شناخته شده تر می باشد را بررسی خواهیم کرد که عبارت هستند از:

• روانشناسی کودکان استثنایی: یکی از شاخه های رشته روانشناسی فعالیت در حوزه کودکان استثنایی می باشد. در این رابطه بر روی رفتارهای کودکانی که دارای معلولیت های مختلف مانند: عقب ماندگی ذهنی، معلولیت های جنسی، شنوایی و یا غیره هستند مطالعه می شود. همچنین کودکانی که دارای هوش بسیار زیادی هستند و به آنها تیز هوش گفته می شود هم توسط این زمینه از رشته کاربردی روانشناسی مورد بررسی و ارزیابی دقیق قرار می گیرد. در این رشته و در این زمینه دیگر با بزرگسالان کاری نداریم و تمامی تمرکز و هدف به این کودکان اختصاص داده می شود.
• روانشناسی بالینی: یکی از مهمترین گرایش های رشته روانشناسی، روانشناسی بالینی می باشد که بسیاری از افراد دوست دارند که در این رشته تحصیل کرده و مدرک خود را در این گرایش به دست آورند. این رشته دارای نقش های شش گانه ای می باشد که در آن مداخله و درمان، پژوهش، مطالعه و مدیریت و غیره می تواند قرار داده شود. این رشته به صورت وسیع جمعیتی را مورد بررسی قرار می دهد و بر اساس رفتار سنجی هایی که می کند می تواند به درک صحیح از پیش بینی از رفتارهای اجتماعی افراد مختلف بپردازد.
•     زیست شناسی
•     روانشناسی رشد
•     روانشناسی قانون
•     روانشناسی مدرسه
•     روانشناسی صنعتی و سازمانی
•     روانشناسی اجتماعی

نکته: تمامی این موارد زمینه های مختلف دیگری از رشته روانشناسی می باشند که در دانشگاه ارائه می شوند. رشته روانشناسی در دانشگاه دارای 144 واحد درسی می باشد که تنها 23 عدد از این رشته ها عمومی هستنند و 71 واحد درسی مربوط به دروس پایه و اصلی می باشد و 40 واحد مربوط به دوره های اختصاصی می باشد و در نهایت 10 واحد هم مربوط به گرایش های مختلفی می باشد که دانشجویان انتخاب می کنند و باید این واحدها را پشت سر بگذارند.

سخن پایانی

در نهایت باید به شما بگوییم که رشته روانشناسی در دانشگاه مدام در حال گسترش می باشد. افراد زیادی هستند که همه ساله به این رشته علاقه مند می شوند و یکی از گرایش های این رشته را انتخاب می کنند. نکته ای که وجود دارد این است که افرادی که در این رشته تحصیل می کنند، کسانی هستند که می توانند در ادامه مشاوران بسیار خوبی برای افراد مختلف باشند. این مشاوره ها در زمینه های رفتاری و روانی به انسان ها با هدف بهبود وضعیت تصمیم گیری و رفتاری ارائه می شود و دانشجویان این رشته باید پیش از هر چیزی به کمک به انسان ها علاقه مند باشند.