غلبه بر بیماری حمله پانیک

حمله وحشت‌زدگی و یا آن‌که اختلال وحشت‌زدگی عبارت می‌باشد‌ از بروز عود کننده و غیرقابل پیش‌بینی حمله‌های وحشت! نیاز است تا حملات وحشت‌زدگی «به صورت غیرقابل پیش‌بینی» رُخ دهد. به این معنی که از نقطه‌نظر بیمار، این قبیل از حملات به نظر به حالت غیرمنتظره یا بدون وجود هیچ علّت روشنی اتفاق افتد. برای آن‌که حملات وحشت‌زدگی، پانیک بیماری تشخیص داده بشود، لازم خواهد بود فرد موردنظر در برابر این حملات واکنش خاصی چون؛ نگرانی همیشگی در ارتباط با بروز مجدد حملات یا نگرانی در ارتباط با عواقب حملات، دوری از فعالیت‌هایی که امکان دارد منجر به بروز اختلالات فیزیولوژیکی مرتبط با وحشت هستند، رفتارهای مرتبط با امنیت، چون؛ به همراه داشتن داروهایی، از خود نشان بدهد. هراس در ارتباط با عواقب حملات امکان دارد دربرگیرنده ترس از حمله مرگبار و یا بیهوش شدن در مقابل سایرین باشد. ما در این نوشتار از خود مایل هستیم شما را با موضوع غلبه بر بیماری حمله پانیک آشنا سازیم. شما می‌توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر حولِ محور این موضوع با ما همراه شوید.

برخی از مهم‌ترین نشانه‌های حمله پانیک:

غلبه بر بیماری حمله پانیک

• تعریق.
• بی حسی.
• تپش قلب.
• حالت تهوع.
• احساس لرز.
• غش یا سرگیجه.
• حس تنگی نفس.
• حس سردی و گاهاً گُر گرفتگی.
• احساس درد و یا ناراحتی در قفسه سینه.
• دِگرسان بینی محیط پیرامون یا دِگرسان بینی خود.
• هراس از مردن گاهاً دیوانه شدن و انجام دادن کاری به صورت بی‌اختیار.

ما می‌‌توانیم بیماری پانیک اتک را همراه با بدون بیرون‌هراسی تشخیص بدهیم. بنابر دستورالعمل تشخیصی و یا آماری اختلالات روانی، استرس و بیرون‌هراسی از شرایطی است که در آن‌ها، گریز دشوار است و اگر فرد درگیر حملات پانیک و یا علائمی از وحشت‌زدگی شود، دریافت کمک از دیگران کاری سخت می‌شود. شیوه‌ی برخورد با چنین موقعیت‌هایی این‌گونه است؛ یا از این شرایط ها دوری می‌شود، یا با پریشانی بسیار و هراس در ارتباط با تجربه وحشت‌زدگی تحمل می‌گردد، گاهاً هم آنها به هنگام وجود همراه در این شرایط قرار می‌گیرند. برخی از موقعیت‌های متداول که منجر به بروز بیماری پانیک می‌شود، عبارت می‌باشند از؛ انتظار در صف، مکان‌هایی پر تردد چون؛ فروشگاه‌ها، تنهایی و یا تجربه سفر با اتوبوس، گاهی اوقات ماشین و قطار.

نگاهی به مدل‌های شناختی موقعیت و چهارچوب‌های حمله پانیک:

حمله پانیک و یا همان اختلال وحشت‌زدگی تحت عنوان ترس اکتسابی از احساسات بدنی به خصوص احساساتی که با انگیختگی خودکار در ارتباط هستند، متصور گردیده است. به بیانی بهتر و واضح‌تر، افراد بعد از آن‌که دچار حملات پانیک می‌گردند، در مقابل احساسات بدنی خود بیش از حد حساس خواهند شد و از هر حس بدنی جزئی احساس خطر می‌نمایند و آن را به معنی احتمال آغاز حمله پانیک متصور می‌شوند. پس آن دست از افرادی که با بیماری پانیک روبه‌رو هستند، بعد از تجربه حمله وحشت‌زدگی غیرمنتظره، نسبت به تجربه این قبیل از حملات در آینده دچار استرس می‌گردند و همواره نگران خواهند بود که نکند در آینده‌ای نه چندان دور برای باری دیگر دچار این بیماری شوند. بنابراین لازم است که شما دوستان عزیز به جهت غلبه بر بیماری پانیک پیش قدم بشوید.

چرا ما دچار بیماری حمله پانیک می‌شویم؟

ولی، آیا شما می‌دانید که چرا افراد حملات پانیک را پشت سر می‌گذارند؟ چه چیزی منجر می‌شود بعضی از افراد درگیر ترس از تجربه حملات غیرمنتظره پاتیک در آینده‌ای نه چندان دور شوند؟ به بیانی بهتر و صریح‌تر، چه چیزهایی برای نخستین بار منجر به حملات پانیک می‌گردد؟

از نقطه‌نظر، واکنش ترس و یا آن‌که وحشت‌زدگی در حضور شرایط تهدیدآمیز، انطباقی می‌باشد. چنین تصور می‌شود که وحشت‌زدگی غیرمنتظره در غیاب محرک تهدیدآمیز، بر اثر تعامل و ارتباط رویدادهای اضطراب‌زای زندگی و صدمه‌پذیری‌های بیولوژیکی و روانی رخ می‌دهد. تمایل به تجربه حس و حال منفی که غالباً برچسب روان‌رنجورخویی یا حس منفی بدان می‌زنند، تا حد به‌سزایی به ارث برده می‌شود. نیز ثابت شده است که پیش‌بینی کننده حملات پانیک یا حملات وحشت‌زدگی می‌باشند. این خلق و خوی به ارث برده شده از دیگران به احتمال بسیار تحت عنوان آسیب‌پذیری بیولوژیکی به منظور هم تجربه هراس و هم تجربه استرس یک حالت خلق و خوی منفی که خصیصه آن، نگرانی و دغدغه در ارتباط با رویدادهای آتی و علائم تنش جسمی می‌باشد‌، عمل می‌نماید.

عوامل محیطی و اجتماعی در کودکی فرد می‌توانند در ایجاد اعتماد به نفس افراد به خود و توانایی و قدرت در کنترل رویدادهای آینده زندگی نقش پررنگی بازی کنند. این قبیل از حس کنترل و یا عدم کنترل می‌تواند در تجربه هراس و استرس تحت عنوان یک آسیب‌پذیری روانی عمل بنماید. رویدادهای استرس‌زا در گستره‌ی زندگی چون شغل نوین و یا مرگ اعضای خانواده، امکان دارد با آسیب‌پذیری بیولوژیکی و روانی با همدیگر همراه شده و واکنش هراس احساسی و یا حمله وحشت‌زدگی را تحریک بنمایند. استرس‌های متراکم گردیده در شخص موردنظر در طول زمان توسط رویدادهای اضطراب‌زای زندگی ایجاد گردیده‌اند، می‌توانند منجر به بروز یک حمله وحشت‌زدگی گردند، گرچه که شخص به علّت آن‌که محرک تحریک کننده آنی به منظور آن‌ها وجود ندارد، آن را به صورت غیرمنتظره تلقّی می‌نماید‌. پس در یک زبان صریح و روشن سه عامل در وقوع بیماری پانیک نقش خواهند داشت؛ ارث، محیط خانوادگی خود و یا کودکی، عوامل و شرایط محیطی.

بعد از بروز یک حمله پانیک غیرمنتظره، چه عواملی منجر می‌گردد این حملات به روند خود ادامه دهد؟

آسیب‌پذیری‌های بیان شده در قسمت فوقانی متن امکان دارد در معین ساختن این موضوع که آیا فرد مدّنظر بعد از وقوع حملات پانیک، درگیر بیم اضطراب در ارتباط با تجربه حملات در آتی می‌شود و یا خیر، نقش ایفاء می‌کند. مازاد بر آسیب‌پذیری جامع در تجربه وحشت‌زدگی و استرس، اعتقاد به این مسئله که آسیب‌پذیری خاصی هم وجود دارد که به ایجاد حملات وحشت‌زدگی کمک می‌نمایند. یک نمونه؛ مقدار حساسیت نسبت به استرس خواهد بود. بنابر این باور، اضطراب و نشانه‌های آن، منجر به عواقب و فرجام زیان‌بار فیزیکی، روانی و اجتماعی، فرای از ناراحتی فیزیکی یک روند وحشت می‌گردند. شخص موردنظر بعد از یک دوره حمله وحشت نسبت به کشف احساس انگیختگی بدنی خود حساس خواهد شد که این موضوع خود موجب آسیب‌پذیری در مقابل حملات وحشت بعد از آن خواهد شد.

آسیب‌شناسی روانی منجر به تجربه بیماری روانی در دوران کودکی، به خصوص تجربیاتی چون؛ اختلال تنفسی می‌گردند. نیز امکان دارد به یک آسیب‌شناسی روانی خاص به منظور اختلال وحشت‌زدگی کمک بنماید.

بروز استرس در ارتباط با حملات پانیک در آتی با هراس از حس‌های بدنی که به همراه حملات می‌باشد‌، اجین شده است. شخص موردنظر در ابتدا از وقوع احساسات بدنی خود دچار اضطراب می‌‌شود نیز نگران است که موجب حمله وحشت بشود! بدین هنگام، افکار اتوماتیک همانند؛ فاجعه سازی، چون؛ اگر که من دچار حمله بشوم، آبرویم خواهد رفت! و احتمالات بیش از اندازه، به عنوان نمونه؛ اگر که بیرون روم، حتماً دچار حمله وحشت‌زدگی خواهم شد! منجر می‌شود که استرس فرد بیشتر شود. نهایتاً حس و حال بدنی وی چون؛ تپش قلب و اضطراب بیشتر بشود‌. افزایش احساسات بدنی، افکار اتوماتیک وی را تقویت خواهد کرد و شخص به صحتِ اعتقادات خود یقین بیشتری پیدا خواهد کرد. در نتیجه این باورها قدرتمندتر شده و برای باری دیگر استرس بیشتری را تولید می‌نماید.

بعضی از مشکلات فیزیولوژیکی که لازم است شما پیش از غلبه بر بیماری پانیک آن را بدانید!

برخی از مشکلات فیزیولوژیکی می‌تواند حملات پانیک را تداعی نماید که می‌باید به رفع آن‌ها اقدام بنمایید‌. از جمله آن‌ها را ما می‌‌توانیم در موارد بیان شده در قسمت ذیل خلاصه بنماییم؛

• اندکی قند خون!

پایین بودن قند خون بدن با ایجاد علائمی چون؛ تعریق، تپش قلب، احساس ضعف و کاستی، سرگیجه و غش گاهی اوقات لرز، حملات وحشت‌زدگی را تداعی می‌نماید. اغلب اشخاص به تجربه دریافته‌اند که آن‌ها می‌توانند به منظور جبران قند خون وعده‌های غذایی بیشتری را در طول روز داشته باشند. گروهی دیگر نیز مواد خوراکی نظیر؛ شکلات و نوشابه را میل کنند که مشکل این مواد آن می‌باشد‌ که منجر به ترشح انسولین در بدن خواهد شد که به گونه‌ای موقت، قند خون را افزایش خواهد داد. بنابراین بعد از گذشت مدّت زمانی به دلیل ترشح انسولین برای حفاظت از بدن در مقابل قند اضافی بدن، سطح قند خون از سطح ابتدایی نیز پایین‌تر خواهد آمد. از این جهت لازم است اندکی قند خون بدن درمان بشود.

• پرکاری و کم کاری در تیروئید!

پرکاری تیروئید منجر به بی‌قراری، تنگی تنفس، تپش قلب، تجربه‌ی لرز و تعریق خواهد شد که بسیار شبیه به علائم بدنی حمله وحشت‌زدگی است. از این جهت با تداعی حمله وحشت، شخص را در فکر موارد ذکر گردیده در بالا می‌اندازد و شخص دائم هراس آغاز حمله پانیک را دارد. حال از سویی هم کم‌کاری تیروئید نیز منجر به کاهش غلظت کلسیم و نیز بالا رفتن غلظت فسفات در پلاسمای خون خواهد شد. البته که طی موارد شدیدتر، شخص دچار حالاتی شبیه به حمله وحشت‌زدگی می‌گردد.

• تنفس شدید؛

اشاره به گونه تنفس نمودن شخص موردنظر دارد. به عنوان نمونه؛ آسم در دوران کودکی در برخی از افراد، گونه تنفس نمودن آن‌ها را دگرگون می‌سازد.

• مصرف بیش از اندازه کافئین؛

مصرف بسیار کافئین نیز منجر به ایجاد علائم اضطراب خواهد شد که خود موجب ترس از بروز حمله وحشت‌زدگی می‌شود.

غلبه بر بیماری پانیک چگونه است؟

ما در این قسمت از مطلب خود شما را با برخی از مهم‌ترین موارد غلبه بر بیماری پانیک آشنا خواهیم ساخت. توصیه می‌کنیم با ما تا به پایان این نوشتار خود همراه باشید؛

• تنفس عمیق حمله وحشت‌زدگی را کنترل خواهد کرد؛

تنفس عمیق می‌تواند به مغز ما فرمان آرام گردیدن دهد و اجازه نخواهد داد حمله شما شدیدتر و بیشتر شود. تلاش کنید با ریتم معینی به مدّت زمان تنها چند دقیقه نفس عمیق بکشید. به عنوان نمونه؛ پنج ثانیه دَم و پنج ثانیه بازدم.

• به خود بفهمانید که این تنها یک حمله پانیک می‌باشد!

فکر نمودن به این موضوع که خطر جسمی شما را به هیچ‌وجه تهدید نمی‌نماید و حمله پانیک در عرض تنها چند دقیقه فروکش خواهد کرد می‌تواند شما را آرام نماید. خودگویی مثبت منجر می‌گردد از ورود افکار منفی بیشتر به ذهن شما پیش‌گیری نماید و شما را آرام‌تر بنماید.

• چَشمان خود را برروی یک‌دیگر قرار بدهید؛

گاهاً حمله‌ی پانیک از محرکات چَشمی ریشه می‌گیرد. چنانچه که در محیطی قرار گرفته‌اید که محرکه‌های جسمی بسیاری به چَشم می‌خورد، برروی هم قرار دادن چَشم‌ها می‌تواند به کنترل نمودن حملات پانیک کمک بنماید. این کار هر نوع محرک اضافی را از میان خواهد برد و منجر می‌گردد ساده‌تر بتوانید تمرکز خود را برروی نفس کشیدن بگذارید.

• انجام تمرین ذهن آگاهی بهترین شیوه به منظور کنترل حمله پانیک است؛

ذهن آگاهی در یک زبانی ساده و سهل عبارت می‌باشد‌ از توجه آگاهانه به مسئله‌ای بدون آن‌که در ارتباط با آن قضاوت بنماییم. یکی از سهل‌ترین تمرینات ذهن آگاهی تمرکز برروی تنفس خواهد بود. تلاش کنید که تمامی حواس خود را برروی دم و بازدم کل روند نفس کشیدن‌تان واقع نمایید.

• حواس خود را پرت کنید؛

به هنگامه‌ای که حمله پانیک در شرف واقع شدن است هرچه بیشتر برروی آن تمرکز کنید، افکار منفی بیشتری به سمت و سوی ذهن شما رهسپار می‌شود. به جای آن تلاش کنید حواس خود را برروی یک چیز دیگر متمرکز کنید. به عنوان نمونه می‌توانید اعمال ریاضی ساده ذهنی به انجام رسانید. یا به دنباله‌ی اشیایی به رنگ آبی در دور و اطراف خود باشید تا ذهن شما به سمت تفکرات منوط بر حمله وحشت‌زدگی نرود

• انجام ریلکسیشن شدّت و میزان حمله وحشت‌زدگی را کم می‌نماید؛

تمرین ریلکسیشن هم چون تمرین تنفس بسیار در کنترل نمودن حمله پانیک تأثیرگذار است. چَشمان خود را برروی یک‌دیگر قرار بدهید و تک به تک عضلات بدن خود را شُل نمایید. به منظور انجام راحت‌تر آن شما می‌توانید از فایل‌های صوتی آماده ریلکسیشن بهره گیرید.

• اثر تجسم آرامش بخش و راحتی در کنترل حمله وحشت‌زدگی؛

یک فضایی آرامش بخش را اتخاذ و‌ آن را متصور شوید. تصور کنید که شما در آن‌جا هستید‌. تلاش کنید تمامی جزئیات منظره را متصور شوید. به عنوان نمونه چنانچه که خودتان را در ساحل دریا متجسم می‌شوید. صدای موج دریا، رطوبت موجود در دل شن‌های ساحل، نسیم خنکی که به صورت شما می‌کوبد را متصور شوید.

• بوی اسطوخودوس شدّت حملات وحشت‌زدگی را کم می‌نماید‌!

گیاه اسطوخودوس، آرامش بخش و کم کننده اضطراب است. شما می‌توانید اندکی روغن و یا عصاره آن را برروی دست خود و یا یک دستمال تمیز بمالید، بوی آن را به ریه‌های خود راه دهید. البته نوش جان کردن دمنوش اسطوخودوس هم می‌تواند به کاهش استرس در وجود شما کمک نماید. از خاطر نبرید که غلبه بر بیماری پانیک با استفاده از دارو و اسطوخودوس در کناره‌ی یک‌دیگر می‌تواند موجب بروز خواب‌آلودگی شود.

• یک شعار روحیه دهنده را داشته و پیش خود آن را تکرار بنمایید؛

تکرار جملات آرامش بخش از ورود افکار منفی به ذهن پیش‌گیری خواهد کرد. شما می‌توانید یک شعار برای خود آماده نموده و به هنگامه‌ی شروع حمله آن را برای خود تکرار بنمایید‌. این شعار می‌تواند بسیار ساده باشد. همانند؛ این نیز می‌گذرد! یا گاهی اوقات به حالت یک مکالمه با خود باشد. در زمان آغاز حمله، شعار آرامش بخش را برای خود تکرار بنمایید‌ تا از شدّت حمله کم بشود‌. برای بعضی از مراجعان دعا نمودن و یا ذکر گفتن اثربخشی بیشتری را خواهد داشت.

• در پایان شما می‌توانید از روان درمانی و یا دارو درمانی بهره گیرید؛

چنانچه که تمامی روش‌های بیان شده در قسمت فوقانی برای شما مؤثر واقع نشد، آن زمان است که از دکتر روانشناس باید کمک دریافت کنید. دکتر روانشناس می‌تواند به شما در غلبه بر بیماری پانیک کمک شایانی کند. همچنین به هنگام شدید بودن حملات وحشت‌زدگی و یا وجود ریشه‌های فیزیولوژیکی شاید که نیاز باشد تحت نظر روانپزشک برای مدّت زمانی دارو مصرف نمایید. البته لازم به ذکر است که داروهای مربوط به درمان بیماری پانیک اعتیاد آور بوده و لازم است شما در مصرف دارو صرفه جویی به عمل آورید‌.

نتیجه‌ گیری؛

ما در این مطلب ده شیوه به جهت غلبه بر بیماری پانیک را بیان نمودیم. اگر که این شیوه‌ها در غلبه بر بیماری چندان مفید و مؤثر نبوده، هراس نداشته باشید. شما می‌توانید با مراجعه به روانپزشک و گاهاً روانشناس مهارت‌های موردنیاز برای کنترل و درمان حمله وحشت‌زدگی خود را کسب کرده و بر مشکل خود چیره شوید. امیدواریم که مطالب بیان شده برای شما مفید و مؤثر واقع شده باشد.